SOLARIS

Hellissandur. Niewielka miejscowość położona na zachodnim krańcu półwyspu Snæfellsnes. Przez kilka sierpniowych dni właśnie tutaj przecinały się trasy ludzi przyjeżdżających z różnych stron świata.

Powód był jeden. Całkowite zaćmienie Słońca.

Światło. Zjawisk, które trudno zamknąć w jednej definicji. Jest jednocześnie źródłem energii, elementem organizującym życie i narzędziem, za pomocą którego odczytujemy przestrzeń. Reguluje funkcjonowanie ekosystemów, wpływa na aktywność organizmów żywych i kształtuje sposób, w jaki postrzegamy otaczający nas świat.

Na Islandii jego znaczenie staje się szczególnie wyraźne. Kilka godzin zimowego dnia i letnie noce, podczas których zmrok niemal nie zapada, sprawiają, że światło przestaje być jedynie warunkiem widzenia. Staje się doświadczeniem.

Całkowite zaćmienie Słońca nadaje tej obserwacji zupełnie inny wymiar.

Przez kilka minut krajobraz wymyka się codziennym regułom. To, co jeszcze chwilę wcześniej wydawało się stabilne i przewidywalne, zaczyna wyglądać inaczej. Zmienia się światło, a wraz z nim zmienia się również przestrzeń.

Najbardziej zaskakująca okazuje się jednak cisza.

Nie ta rozumiana jako brak dźwięków, lecz cisza odbierana niemal fizycznie. Zmysły pozostają wyostrzone, a jednocześnie pojawia się łagodność, której trudno nadać nazwę. Ciemność nie przynosi poczucia utraty. Przeciwnie. Odbiera rzeczywistości wszystko, co zbędne.

To doświadczenie ma w sobie coś niezwykle prostego. Nie polega na dodawaniu kolejnych znaczeń ani na poszukiwaniu interpretacji. Przypomina raczej proces odejmowania. Znikają kolejne warstwy.