Mówi się, że czasy są dynamiczne. Zdanie wraca z taką regularnością, że dynamika zaczyna wyglądać nie na cechę konkretnego momentu, lecz na stały składnik każdej teraźniejszości. Dynamiczne były lata dziewięćdziesiąte. Dynamiczna była pierwsza dekada nowego wieku. Potem przyszły kryzysy, wojny, migracje, kolejne technologie. Każdy okres znajduje własne dowody na to, że właśnie teraz rzeczywistość przyspieszyła […]
SOLARIS
Hellissandur. Niewielka miejscowość położona na zachodnim krańcu półwyspu Snæfellsnes. Przez kilka sierpniowych dni właśnie tutaj przecinały się trasy ludzi przyjeżdżających z różnych stron świata. Powód był jeden. Całkowite zaćmienie Słońca. Światło. Zjawisk, które trudno zamknąć w jednej definicji. Jest jednocześnie źródłem energii, elementem organizującym życie i narzędziem, za pomocą którego odczytujemy przestrzeń. Reguluje funkcjonowanie ekosystemów, […]
ŚLADY PAMIĘCI
Każdy z nas buduje własną opowieść. To ona nadaje sens chaotycznym wydarzeniom. Nie składamy się przecież z samych faktów, ale z tego, jak je pamiętamy. Psycholog Dan McAdams nazwał to tożsamością narracyjną. Zwrócił uwagę, że człowiek przez całe życie porządkuje doświadczenia w historię, która tłumaczy mu, kim jest. To nie pamięć wydarzeń buduje tożsamość, lecz […]
ŻYCIE JAKO EKSPERYMENT
Są książki, które przynoszą gotowe odpowiedzi, i takie, które uczą nas zadawać pytania. Istnieją jednak dzieła idące o krok dalej – domagają się, by sprawdzić, czy zapisane w nich idee potrafią przetrwać zderzenie z rzeczywistością. W tę rzadką kategorię wpisuje się Walden, czyli życie w lesie Henry’ego Davida Thoreau. Łatwo sprowadzić tę opowieść do romantycznego […]
NIENEGOCJOWALNE
Najtrudniejsze decyzje rzadko dotyczą wyboru między dobrem a złem. Znacznie częściej dotyczą ceny, jaką człowiek gotów jest zapłacić za pozostanie sobą. Od dziecka uczy się nas, że kompromis jest oznaką dojrzałości. I najczęściej tak właśnie jest. Bez kompromisu trudno zbudować rodzinę, przyjaźń, społeczeństwo czy państwo. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy kompromis obejmuje to, co […]
MIĘDZY PAMIĘCIĄ A MOŻLIWOŚCIĄ
„Jak pięknie jest rano, gdy jeszcze nie wszystko się stało.” Poranek nie jest tylko godziną. Jest stanem. To jedyny moment, w którym świat jeszcze niczego od nas nie chce, a my jeszcze niczego nie zepsuliśmy. To dziwne, że najbardziej decydująca chwila doby jest jednocześnie tą najbardziej cichą. Zanim zadzwoni telefon. Zanim przeczytamy wiadomości. Zanim ktoś […]
TRZY DNI W CIEMNOŚCI: TERAPIA, DEPRAWACJA SENSORYCZNA I MÓZG
Najpierw znika świat. Potem znika poczucie czasu. Dopiero później człowiek zaczyna zauważać samego siebie. Przebywanie przez kilka dni w całkowitej ciemności należy do najbardziej niezwykłych doświadczeń psychologicznych, jakie można przeżyć bez użycia substancji psychoaktywnych i bez ingerencji w funkcjonowanie mózgu. Wystarczy usunąć światło i ograniczyć dopływ bodźców, które każdego dnia organizują uwagę, aby uruchomić proces, […]
JAKIE KARTY ROZDAŁ LOS?
A może wszystko zostało zapisane znacznie wcześniej, niż nam się wydaje. Dokładnie w momencie naszych narodzin. Według astrologii właśnie wtedy powstaje indywidualny zapis potencjałów, talentów, lekcji i spotkań, które będą kształtować człowieka przez całe życie. To mapa prowadząca przez doświadczenia mające swój głębszy sens. Przez wieki astrologia była jedną z najważniejszych nauk. Wykładano ją na […]
STAŁOŚĆ
Przez lata życie było ruchem. Człowiek zaskakująco łatwo oswaja się z tymczasowością. Z myślą, że wszystko jest tylko na chwilę. Współczesny rytm życia wyraźnie temu sprzyja. Łatwiej wyjechać niż zostać. Łatwiej zmienić miejsce niż się w nim urządzić. Łatwiej zacząć od nowa niż coś kontynuować. Stałość coraz rzadziej kojarzy się z wolnością. Częściej z ograniczeniem. […]
Iluzja nieomylności. Między wiedzą a wiarą
„Nie będziesz miał cudzych bogów przede mną” – to zdanie, zapisane tysiące lat temu, okazuje się zaskakująco trafnym opisem współczesnej relacji człowieka z technologią. Potrzeba ostatecznego punktu odniesienia nie znika, lecz zmienia swoje formy, prowadząc do nieustannego tworzenia „bogów”, którym przypisywana jest władza rozstrzygania o prawdzie. Raz przybiera ona postać metafizyki, innym razem rozumu, dziś […]