TREMORS / Skjálftar brings together three projects by Odysseas Chloridis: Enceladus, Voice of Rocks and Burning in Water. Photography is the starting point, but Chloridis rarely leaves the image untouched. He works with the photograph as a physical object, using different printing processes, collage, drawing, cutting and direct interventions into its surface. Enceladus, for example, […]
ZIEMIA, KTÓRA JESZCZE MÓWI. OLGA TOKARCZUK. REYKJAVÍK
Są rozmowy, które kończą się wraz z ostatnim pytaniem, i takie, które jeszcze długo pracują w człowieku. Spotkanie z Olgą Tokarczuk w Reykjavíku należało do tych drugich. Słuchałem jej opowieści z poczuciem, że kolejne wątki – Islandia, dzieciństwo, psychologia, Londyn, granice, zwierzęta, historia, pisanie – nie rozchodzą się w różnych kierunkach. Przeciwnie. Układają się w […]
PRZESTRZEŃ
Są przestrzenie, przez które przechodzimy, niemal ich nie zauważając. W innych zwalniamy bez wyraźnego powodu, zmieniamy drogę, patrzymy w górę, dotykamy ściany, siadamy na chwilę, choć nigdzie nie planowaliśmy zostać. Różnica nie zawsze tkwi w tym, co uznalibyśmy za piękne. Częściej w tym, czy otoczenie potrafi zatrzymać naszą uwagę. Miasto pokazuje to szczególnie wyraźnie. Skala […]
NASTĘPNI
Opowieści. Przechodzą z pokolenia na pokolenie. Budują nowych, zaglądają do starych, zabierają teraźniejszych do przeżycia wstecz. Nie zawsze kompletne. Nieoczywiste. Jedno życie sięga daleko poza własny czas. Pamięć opowieści przechodzi z jednych przez drugich. Doświadczają następni. W Prawieku i innych czasach czas przestaje być jeden. Tokarczuk rozdziela go pomiędzy ludzi, miejsca, rzeczy, zdarzenia. Prawiek trwa, […]
WEWNĘTRZNA DYNAMIKA
Mówi się, że czasy są dynamiczne. Zdanie wraca z taką regularnością, że dynamika zaczyna wyglądać nie na cechę konkretnego momentu, lecz na stały składnik każdej teraźniejszości. Dynamiczne były lata dziewięćdziesiąte. Dynamiczna była pierwsza dekada nowego wieku. Potem przyszły kryzysy, wojny, migracje, kolejne technologie. Każdy okres znajduje własne dowody na to, że właśnie teraz rzeczywistość przyspieszyła […]
SOLARIS
Hellissandur. Niewielka miejscowość położona na zachodnim krańcu półwyspu Snæfellsnes. Przez kilka sierpniowych dni właśnie tutaj przecinały się trasy ludzi przyjeżdżających z różnych stron świata. Powód był jeden. Całkowite zaćmienie Słońca. Światło. Zjawisk, które trudno zamknąć w jednej definicji. Jest jednocześnie źródłem energii, elementem organizującym życie i narzędziem, za pomocą którego odczytujemy przestrzeń. Reguluje funkcjonowanie ekosystemów, […]
JEDEN ROZDZIAŁ
W 2014 roku na obrzeżach Oslo posadzono tysiąc świerków. Za dziewięćdziesiąt kilka lat ich drewno stanie się papierem. Na tym papierze zostaną wydrukowane książki, które już istnieją. Projekt Future Library (Framtidsbiblioteket) zainicjowała w 2014 roku szkocka artystka Katie Paterson. Co roku jeden zaproszony pisarz przekazuje organizatorom niepublikowany rękopis. Tekst zostaje zamknięty w archiwum. Nie można […]
ŚLADY PAMIĘCI
Każdy z nas buduje własną opowieść. To ona nadaje sens chaotycznym wydarzeniom. Nie składamy się przecież z samych faktów, ale z tego, jak je pamiętamy. Psycholog Dan McAdams nazwał to tożsamością narracyjną. Zwrócił uwagę, że człowiek przez całe życie porządkuje doświadczenia w historię, która tłumaczy mu, kim jest. To nie pamięć wydarzeń buduje tożsamość, lecz […]
ŻYCIE JAKO EKSPERYMENT
Są książki, które przynoszą gotowe odpowiedzi, i takie, które uczą nas zadawać pytania. Istnieją jednak dzieła idące o krok dalej – domagają się, by sprawdzić, czy zapisane w nich idee potrafią przetrwać zderzenie z rzeczywistością. W tę rzadką kategorię wpisuje się Walden, czyli życie w lesie Henry’ego Davida Thoreau. Łatwo sprowadzić tę opowieść do romantycznego […]
MILCZENIE. TRAUMA, KTÓRA ODBIERA GŁOS, I CISZA, KTÓRA ŚWIADCZY O MĄDROŚCI
Nie każde milczenie jest tym samym. Jedna cisza rodzi się z lęku. Druga z dojrzałości. Z zewnątrz wyglądają identycznie. Wewnątrz są dwoma zupełnie różnymi światami. Człowiek rodzi się z głosem, zanim nauczy się posługiwać słowami. Pierwszy krzyk noworodka nie jest jedynie odruchem fizjologicznym. Jest sygnałem życia, wezwaniem drugiego człowieka i początkiem komunikacji. Od pierwszych chwil […]